Chwilio ffurf

MAKABEW FƆLƆ 10

Zonatan be kɛ sarakalasebagaw kuntigi ye

1Girɛkiw ka masaya saan 160nan na, Antiyokusi naaninan deen Alɛkisandiri Epifani nana jigi kurun kɔnɔ ka Potolemayisi dugu minɛ. Dugu mɔgɔw sɔnn'a ka masaya ma. 2Masacɛ Demetiriyusi y'o mɛn tuma min na, a ye kɛlɛden caaman lajɛn ka ta'a kama ko a b'a kɛlɛ. 3A ye bataki sama Zonatan ma ka kuma diman fɔ a kɔnɔ, k'a daa di a ma koo caaman na. 4A tun b'a fɔra a yɛrɛ kɔnɔ ko: «An ka kan ka bɛn ni Zonatan ye joona sanni a ka bɛɛn ni Alɛkisandiri ye an kama. 5N'o tɛ, an tun ye kojugu minw kɛ ale, n'a balimaw, n'a ka siya la, a hakili bena jigi o la tugu.» 6Demetiriyusi ye sira di Zonatan ma ka kɛlɛbolo lajɛn, ani ka kɛlɛkɛminanw dilan. A y'a dali ko a ka kɛ a jɛnɲɔgɔn ye. U tun ye Isirayɛliden minw minɛ k'u datugu Zeruzalɛmu yɔrɔ barikaman na, a ko u k'olu segi a ma. 7O kɔ, Zonatan tagara Zeruzalɛmu ka masacɛ ka bataki nin kalan jama bɛɛ ɲana, ni kɛlɛdenw ɲana minw tun be dugu nin yɔrɔ barikaman na. 8U y'a mɛn tuma min na ko masacɛ ye sira di Zonatan ma ka kɛlɛbolo lajɛn, siranya y'u minɛ kosɔbɛ. 9Kɛlɛden minw tun be dugu nin yɔrɔ barikaman na, olu ye mɔgɔ minɛnin nunu segi Zonatan ma, Zonatan fana y'u segi u ka somɔgɔw ma.

10Zonatan sigira Zeruzalɛmu, k'a daminɛ ka lɔli kɛ ani ka dugu lalaga. 11A y'a fɔ baarakɛlaw ye k'u ka dugu laminikogo lɔ kura ye ni kabakuru lɛsɛninw ye ka Siyɔn kulu lamini. U y'o kɛ. 12Bakidɛsi tun ye dugu barikaman minw lɔ, jamana wɛrɛ kɛlɛden minw tun siginin be olu kɔnɔ, olu bolila. 13U bɛɛ y'u ka baarada to yen ka kɔsegi u ka jamana na. 14Nga Isirayɛliden minw tun ye Musa ka sariya n'a kɔnɔnakuma to yen, olu dɔw tora Bɛtisuri, bari yɛrɛkalifayɔrɔ tun lo.

15Demetiriyusi y'a daa di Zonatan ma koo minw na a ka bataki kɔnɔ, masacɛ Alɛkisandiri y'o mɛn. U ye Zonatan n'a badenw ka kɛlɛkow fana fɔ a ye, n'u ka cɛfariyakow, ani u ye tɔɔrɔ minw muɲu. 16A kabara k'a fɔ ko: «An tena cɛɛ nin ɲɔgɔn sɔrɔ fewu! Kabini sisan, an k'a kɛ an teri ye, n'an jɛnɲɔgɔn ye.» 17O la, a ye bataki sɛbɛn k'a ci a ma ko:

18«Ne masacɛ Alɛkisandiri be n balima Zonatan fo. 19Ne y'i koo mɛn: i ye mɔgɔ jagwɛlɛn ye, i ka kan ka kɛ an teri ye. 20O le kosɔn, k'a ta bii ma, ne b'i kɛ i ka siya ka sarakalasebagaw kuntigi ye, k'i wele ko masacɛ ka mɔgɔsɔbɛ. I ka kan ka sɔn ka kɛ an jɛnɲɔgɔn ye, ani ka to an ka teriya la.» Masacɛ ye faniwulen ni fugulan sanulaman fana ci a ma k'a boɲa.

21Zonatan ye sarakalasebagaw ka kuntigifaniw don girɛkiw ka masaya saan 160nan kalo wolonwulanan na, Gwatakɔrɔsigi ɲanagwɛ waati la. A daminɛna ka kɛlɛdenw lajɛn, ani ka kɛlɛkɛminanw dilan caaman.

Demetiriyusi fɔlɔ ka boɲa

22Demetiriyusi y'o mɛn tuma min na, o ma diya a ye. A ko: 23«An ye mun kɛ sa? Alɛkisandiri ka kɔn anw ɲa ka zuwifuw kɛ a teriw ye, ka barika don a yɛrɛ la ten! 24Ne fana bena bataki ci u ma ka kuma diman fɔ u ye, k'a fɔ u ye ko n bena boɲa ni nafolo d'u ma janko u labɛnnin ka to ka n dɛmɛ.» 25A ye bataki sɛbɛn k'a fɔ u ye ko:

«Ne, Demetiriyusi be aw zuwifuw fo. 26An y'a mɛn ko bɛɛn min be an cɛ, aw b'o bato, ko aw ye an teriw ye halibi, ko aw ma taga fara an juguw kan. O diyara an ye. 27N'aw tora kantigiya la an faan fɛ, aw be koo min kɛ k'an dɛmɛ, an bena aw sara o kosɔn. 28An bena nisɔngɔ nɔgɔya aw ye, ka boɲafɛnw di aw ma. 29Kabini sisan, ne b'aw hɔrɔnya. Aw zuwifuw cɛma, ne tena mɔgɔ si wajibiya tugu k'a ka bolomafara di, walima ka kɔgɔ wusuru sara, ani ka wari wɛrɛw sara masacɛ ye. 30O dama tɛ, k'a ta bii ma, u be to ka sumanw tilan sabanan kelen, ni yiridenw tilancɛ minw di ne ma, ne ko Zuda mara mɔgɔw tena o di tugu. Samari mara saba minw farala Zuda mara kan, o mɔgɔw fana tena o di, ni Galile mara mɔgɔw. 31Zeruzalɛmu bena jati Ala ka yɔrɔ ye, Zeruzalɛmu n'a mara tena *jakaw ni bolomafaraw sara. 32Ne tena Zeruzalɛmu dugu yɔrɔ barikaman jati n ta ye tugu, n b'a kalifa sarakalasebagaw kuntigi ma, ale k'a sagolamɔgɔw woloma u k'a kɔlɔsi. 33U tun ye zuwifu minw bɛɛ minɛ Zuda mara la ka taga n'u ye yɔrɔ o yɔrɔ ne ka mara kɔnɔ, ne b'u bɛɛ hɔrɔnya, ne tɛ foyi ɲini u kunmabɔ koo la. U si tena nisɔngɔ sara, hali u ka begɛnw ta. 34Zuwifu minw be ne ka mara kɔnɔ, olu si tena nisɔngɔ ni wusuru sara tugu, walima juru wɛrɛ, ɲanagwɛlonw na, ni lafiɲɛlonw, ni kalokura ɲanagwɛw, ani ɲanagwɛ latigɛninw. U hɔrɔnyanin lo kabini tile saba yanni o loon nunu dɔ ka se, fɔɔ tile saba a kɔfɛ. 35Mɔgɔ si tena se k'u wajibiya ka wari dɔ sara, walima k'u sigɛn koo dɔ la.

36«Zuwifuw bena se ka don masacɛ ka kɛlɛbolo la fɔɔ ka se mɔgɔ waa bi saba (30 000) ma. U ni ne ka mara kɛlɛden tɔw ka sara bena kɛ kelen ye. 37U dɔw bena ci ka taga masacɛ ka duguba barikamanw la, dɔw bena bila yɔrɔbaw la mara kɔnɔ. U kuntigiw n'u ɲamɔgɔw bena woloma ka bɔ u cɛma, u bena u ka koow ɲanabɔ ka kɛɲɛ n'u yɛrɛ ka sariyaw ye, i n'a fɔ masacɛ y'a latigɛ Zuda mara mɔgɔw faan fɛ cogo min na. 38Samari mara saba minw farala Zude mara kan, olu bena fara Zude mara kan ka kɛ mara kelen ye, sarakalasebagaw kuntigi dɔrɔn le ka kɛ u kunna.

39«Ne be Potolemayisi n'a ka mara di Zeruzalɛmu Alabatosoba ma, janko o yɔrɔ nin sɔrɔw ka kɛ ka batoliko musakaw ɲanabɔ. 40Ne yɛrɛ bena warigwɛ kuru waa tan ni duuru di saan o saan ka bɔ n ka sɔrɔw la, min be bɛn o ma. 41Faamaw tun ka kan ka wari min don kɛsu la n'u m'o don i n'a fɔ u tun b'a don cogo min na saan fɔlɔw la, u bena o di Alabatosoba baaraw kama. 42O dama tɛ, u tun be to ka warigwɛ kuru waa duuru minw bɔ Alabatosoba sɔrɔw la saan o saan, o bena kɛ sarakalasebagaw ta ye minw be baara la Alabatosoba kɔnɔ. 43Mɔgɔ o mɔgɔ man'a yɛrɛ kalifa Alabatosoba kɔnɔ Zeruzalɛmu, walima a mara la, bari a ma se ka wari don masacɛ ka kɛsu kɔnɔ, walima ko juru wɛrɛ le b'a la, o bena yafa o tigi ma, u b'a bololafɛnw tigiya d'a ma tugu ne ka mara kɔnɔ.

44«Masacɛ bena lɔ ni Alabatosoba lɔ n'a lalaga baaraw musakaw ye. 45U bena wari min kɛ ka Zeruzalɛmu laminikogo lɔ kura ye, ani ka barika don a la, ani ka Zuda mara dugu wɛrɛw laminikogow lɔ, masacɛ bena lɔ n'o fana ye.»

Demetiriyusi fɔlɔ ka saya

46Zonatan ni jama ye Demetiriyusi ka kuma nin mɛn tuma min na, u ma la a la, u m'a jati. Bari a tun ye kojugu min bɛɛ kɛ Isirayɛli kɔnɔ, ka sigɛn min la u kan, u tun ma ɲinɛ o kɔ. 47U y'a latigɛ k'u jigi la Alɛkisandiri kan, bari u ka miiri la, ale lo kɔnna ka kuma diman fɔ. U kɛra ale jɛnɲɔgɔnw ye a sii bɛɛ la.

48Masacɛ Alɛkisandiri ye kɛlɛden caaman lajɛn ka taga Demetiriyusi kama. 49Masacɛ fila nunu ye kɛlɛ daminɛ, nga Alɛkisandiri ka kɛlɛdenw ye boli ta. Demetiriyusi tugura u kɔ, a sera u kɔrɔ. 50A jijara kɛlɛ la fɔɔ ka tile ban, nga o loon na, u ye Demetiriyusi faga.

Alɛkisandiri Balasi ka furu

51Alɛkisandiri ye mɔgɔw ci Ezipiti masacɛ Potoleme wɔɔrɔnan fɛ k'a fɔ a ye ko:

52«Ne kɔsegira n ka mara la, ne sigira n faaw ka masasigilan kan. Ne ye fanga ta, ne sera Demetiriyusi kɔrɔ k'an ka jamana minɛ tugu. 53Ne ni n ka kɛlɛdenw ye kɛlɛ daminɛ n'a ye, an sera ale n'a ka kɛlɛdenw kɔrɔ pepewu, ka fanga bɔsi a la. 54Sisan, an ka bɛn, e k'i denmuso di ne ma furu la. O la, ne bena kɛ i birancɛ ye, ka boɲafɛnw di e n'i denmuso ma, i ka kan ni minw ye.»

55Masacɛ Potoleme y'a jaabi ko: «I segira i faaw ka jamana na loon min na, ka fanga ta, o kɛra lonba ye. 56Sisan, i ye min sɛbɛn, ne bena o kɛ i ye, nga i ka na ne kunbɛn Potolemayisi fɔlɔ, an ka ɲɔgɔn ye. Ne bena n denmuso d'i ma furu la i n'a fɔ i y'a ɲini ne fɛ cogo min na.»

57Potoleme bɔra Ezipiti n'a denmuso Kileyopatiri ye, ka se Potolemayisi girɛkiw ka masaya saan 162nan na. 58Masacɛ Alɛkisandiri nan'a kunbɛn o yɔrɔ la. Potoleme y'a denmuso d'a ma, u ye kɔɲɔya kɛ Potolemayisi mɔgɔbaya la, i n'a fɔ a bɛnnin lo masaw fɛ cogo min na.

Alɛkisandiri ni Zonatan be ɲɔgɔn kunbɛn

59Masacɛ Alɛkisandiri ye sɛbɛ ci Zonatan ma ko a ka n'a kunbɛn. 60Zonatan tagara Potolemayisi mɔgɔbaya la ka masacɛ fila nunu kunbɛn. A ye warigwɛ ni sanu, ani boɲafɛn caaman di olu ni masacɛ ka mɔgɔsɔbɛw ma. O la, a koo diyara u ye. 61Isirayɛliden minw ye janfamɔgɔw ye, n'u te sariya bato, olu dɔw wilila ɲɔgɔn fɛ a kama. U y'a jalaki masacɛ ɲana, nga masacɛ ma sɔn ka mɛnni kɛ u fɛ. 62A yɛrɛ ko u ka Zonatan ka faniw bɔ ka faniwulen don a kaan na, u y'o kɛ. 63Masacɛ ko a ka sigi ale kɔrɔ. O kɔ, a y'a fɔ a ka mɔgɔbabaw ye ko u ka taga n'a ye dugu kɔnɔ, k'a fɔ ko mɔgɔ si man kan k'a jalaki koo si la, ko mɔgɔ si man kan k'a sɛgɛn koo si la. 64Tuma min na Zonatan jalakibagaw y'a ye ko Zonatan ye boɲa sɔrɔ ka kɛɲɛ ni masacɛ ka fɔta ye, k'a ye ko u ye faniwulen don a kaan na, u bɛɛ ye boli ta. 65Masacɛ y'a boɲa tugu, a y'a tɔgɔ sɛbɛn k'a fara masacɛ ka mɔgɔsɔbɛ fɔlɔw kan, k'a kɛ kɛlɛkuntigi ni marakuntigi ye. 66Zonatan nisɔndiyanin segira Zeruzalɛmu hɛrɛ la.

Zonatan be se Apoloniyusi kɔrɔ

67Girɛkiw ka masaya saan 165nan na, Demetiriyusi fɔlɔ deen Demetiriyusi bɔra Kɛrɛti ka kɔsegi a faso la. 68Masacɛ Alɛkisandiri y'o mɛn tuma min na, a hakili ɲagamina kosɔbɛ. A bɔra yen ka kɔsegi Antiyɔsi. 69Demetiriyusi ye Apoloniyusi kɛ Siriba mara kuntigi ye. Apoloniyusi ye kɛlɛden caaman lajɛn ka taga sigi n'u ye Zamuniya gɛrɛfɛ. O kɔ, a ye cii bila ka taga sarakalasebagaw kuntigi Zonatan ma ko:

70«E kelen le be wili an kama. Ani e kelen kosɔn, ne ye dɔgɔya ni maloya sɔrɔ. Mun kama e b'i ka kuntigiya yira an na kuluw yɔrɔ la? 71N'i lanin b'i ka kɛlɛdenw na, jigi ka na an kɛlɛ sisan kɛnɛyɔrɔ la. O la, an ben'a ye ni min ye setigi ye an fila cɛma, bari kɛlɛden minw bɔra duguw kɔnɔ, olu be ni ne ye. 72I ka ɲiningali kɛ k'a filɛ, ne ye mɔgɔ min ye, ani an jɛnɲɔgɔnw ye minw ye. U ben'a fɔ i ye ko aw te se ka lɔ an ɲa fewu, bari aw faaw gwɛnna ka bɔ u yɛrɛ ka jamana kɔnɔ fɔɔ siɲɛ fila. 73Tiɲɛ na, i tena se ka lɔ sotigiw ni kɛlɛden caaman ɲa kɛnɛyɔrɔ la. Boliyɔrɔ te yen, farakulu te yen, kabakuru yɛrɛ fana te yen.»

74Zonatan ye Apoloniyusi ka kuma nin mɛn tuma min na, a dimina kosɔbɛ. A ye mɔgɔ waa tan (10 000) woloma ka bɔ n'u ye Zeruzalɛmu. A kɔrɔcɛ Simɔn n'a ka kɛlɛdenw faral'a kan k'a dɛmɛ. 75U tagara sigi Zope gɛrɛfɛ. Zopekaw tun ye dugu dondaw tugu, bari Apoloniyusi ka kɛlɛden dɔw tun be yen. O la, Isirayɛlidenw ye kɛlɛ daminɛ. 76Siranya ye dugu mɔgɔw minɛ, u ye dugu dondaw yɛlɛ, Zonatan ye Zope minɛ. 77Apoloniyusi y'o kibaruya mɛn tuma min na, a ye sira minɛ ni sotigi mɔgɔ waa saba (3 000) ye, ni kɛlɛden caaman ye, k'a ɲaa sin Asidɔdi ma k'a kɛ i n'a fɔ k'u bena tilen ka jamana cɛtigɛ. Nga a tun be tagara kɛnɛyɔrɔ faan fɛ le, bari a jigi tun lanin be a ka sotigi caaman nunu kan. 78Zonatan tugur'a kɔ Asidɔdi faan fɛ, kɛlɛbolo fila nunu ye kɛlɛ daminɛ. 79Nga Apoloniyusi tun sera ka sotigi waa kelen (1 000) dogo, olu tora Isirayɛlidenw kɔfɛ, u ma bɔ o kala ma. 80Zonatan barila k'a faamu ko mɔgɔ nunu be dogo la kɔfɛ. U y'a ka kɛlɛdenw lamini k'u bonbon ni biɲɛw ye k'a ta sɔgɔma fɔɔ wulafɛ. 81Zonatan ka kɛlɛdenw lɔra ka ɲa ka kɛɲɛ ni Zonatan ka fɔta ye, u juguw ka soow barika nana ban. 82O waati la, Simɔn gwɛrɛla n'a ka kɛlɛdenw ye. U ye kɛlɛ daminɛ ni sennatigiw ye, bari sotigiw barika tun banna. Simɔn ser'a juguw kɔrɔ, u bolila. 83Sotigiw jɛnsɛnna kɛnɛyɔrɔ la. Bolibaga nunu sera Azɔti ka don Dagɔn sɔnso kɔnɔ, k'u yɛrɛ kalifa yen. U ka jobon dɔ lo. 84Zonatan ye Azɔti n'a laminiduguw ka nafolo cɛ, ka dugu nunu jɛni. Dagɔn ka soo nin jɛnina, mɔgɔ minw tun nana dogo yen, u bɛɛ jɛnina. 85Minw sara kɛlɛ la ni tasuma kɔnɔ, u bɛɛ lajɛnnin tun ye mɔgɔ waa seegi (8 000) ye.

86Zonatan n'a ka kɛlɛdenw bɔra o yɔrɔ la ka taga sigi Asikalɔn gɛrɛfɛ. Dugu mɔgɔw bɔra ka n'a kunbɛn faama kunbɛncogo la. 87A kɛra ten, Zonatan n'a ka mɔgɔ segira Zeruzalɛmu n'u juguw ka nafolo caaman ye. 88Masacɛ Alɛkisandiri y'o koo nunu bɛɛ mɛn tuma min na, a ye boɲa wɛrɛ kɛ Zonatan ye tugu. 89A ye masirifɛn sanulaman ci a ma i n'a fɔ u b'a kɛ mɔgɔw ye cogo min na u be minw wele masacɛ ka balimaw. A ye Ekurɔn n'a ka mara bɛɛ fana d'a ma, a ka kɛ o tigi ye.

ALA KA KUMA

© 2008 Alliance Biblique du Burkina Faso

More Info | Version Index